Ο Τάσος Λειβαδίτης γεννήθηκε στις 20 Απριλίου του 1922 και καταγόταν από την Αρκαδία. Πρόκειται για έναν ποιητή ο οποίος κατάφερε να συνδυάσει μέσα από το έργο του στίχους του αγώνα και του έρωτα, στίχους της ειρήνης και της αγάπης, στίχους που εξυμνούν το “ωραίο φύλο” και στίχους που φανερώνουν τα εγκλήματα του πολέμου.

Η οικογένεια του έχοντας οικονομική άνεση του πρόσφερε τη δυνατότητα να μάθει βιολί και πιάνο. Σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών ενώ κατά διάρκεια των σπουδών του ξέσπασε η γερμανική κατοχή. Μαζί με άλλους της γενιάς του, θα αφήσει τα πρώτα του γραπτά ίχνη, πάνω στους τοίχους της αδούλωτης πολιτείας, γράφοντας συνθήματα, παλεύοντας μέσα από τις γραμμές της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης.

Η αντιφασιστική του δράση τον έφερε μετά τη λήξη των Δεκεμβριανών φυλακισμένο, ενώ μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας (1945) αποφυλακίστηκε. Αργότερα, το 1948, εξορίστηκε Μούδρο, στη Μακρόνησο και επειδή αρνήθηκε να υπογράφει δήλωση μετάνοια τον μετέφεραν στον Αϊ-Στρατή και μετέπειτα στις φυλακές Χατζηκώστα στην Αθήνα όπου και το 1951 έμεινε τελικά ελεύθερος.

Ο Τάσος Λειβαδίτης είχε πολύπλευρη ποιητική δράση και δημοσίευε τα ποιήματα τους σε διάφορες εφημερίδες της εποχής. Συνεργάστηκε και με τον Μίκη Θοεδωράκη όπου σε συναυλίες του απήγγειλε αποσπάσματα από τα ποιήματα του. Κατά τη διάρκεια της Χούντας έμεινε σιωπηλός και αρκέστηκε σε μεταφράσεις ποιημάτων καθαρά για λόγους επιβίωσης με το ψευδώνυμο Ρόκκος.

Αρκετά ποιήματα του Λειβαδίτη έχουν μελοποιηθεί. Μερικά γνωστά τραγούδια εξ αυτών είναι τα, “Για να σε συναντήσω”, “Δραπετσώνα”, “Βρέχει στην φτωχογειτονιά” και το “Άλλα τα βράδια”.

Εμβληματικό θεωρείται το πιο γνωστό έργο του Τάσου Λειβαδίτη, το ποίημα “Αν θες να λέγεσαι άνθρωπος”, ποίημα το οποίο είναι διαχρονικά σύμβολο για τον κάθε άνθρωπο ο οποίος αγωνίζεται ενάντια στην κοινωνική καταπίεση.

Ο Τάσος Λειβαδίτης πεθαίνει στις 30 Οκτωβρίου 1988 από ανεύρισμα στην κοιλιακή αορτή. Μετά το θάνατο κυκλοφόρησαν αδημοσίευτα ποιήματα του στη ποιητική συλλογή “Χειρόγραφα του Φθινοπώρου”.

 

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν΄αγωνίζεσαι για την ειρήνη και
για το δίκαιο.
Θα βγείς στους δρόμους, θα φωνάξεις, τα χείλια σου θα
ματώσουν απ΄τις φωνές
το πρόσωπό σου θα ματώσει από τις σφαίρες – μα ούτε βήμα πίσω.
Κάθε κραυγή σου μια πετριά στα τζάμια των πολεμοκάπηλων
Κάθε χειρονομία σου σα να γκρεμίζει την αδικία.
Και πρόσεξε: μη ξεχαστείς ούτε στιγμή.
Έτσι λίγο να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια
αφήνεις χιλιάδες παιδιά να κομματιάζονται την ώρα που παίζουν ανύποπτα στις
πολιτείες
μια στιγμή αν κοιτάξεις το ηλιοβασίλεμα
αύριο οι άνθρωποι θα χάνουνται στη νύχτα του πολέμου
έτσι και σταματήσεις μια στιγμή να ονειρευτείς
εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα θα γίνουν στάχτη κάτω από τις οβίδες.
Δεν έχεις καιρό
δεν έχεις καιρό για τον εαυτό σου
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
μπορεί να χρειαστεί ν΄αφήσεις τη μάνα σου, την αγαπημένη
ή το παιδί σου.
Δε θα διστάσεις.
Θ΄απαρνηθείς τη λάμπα σου και το ψωμί σου
Θ΄απαρνηθείς τη βραδινή ξεκούραση στο σπιτικό κατώφλι
για τον τραχύ δρόμο που πάει στο αύριο.
Μπροστά σε τίποτα δε θα δειλιάσεις κι ούτε θα φοβηθείς.
Το ξέρω, είναι όμορφο ν΄ακούς μια φυσαρμόνικα το βράδυ,
να κοιτάς έν΄ άστρο, να ονειρεύεσαι
είναι όμορφο σκυμένος πάνω απ΄το κόκκινο στόμα της αγάπης σου
Να την ακούς να σου λέει τα όνειρα της για το μέλλον.
Μα εσύ πρέπει να τ΄αποχαιρετήσεις όλ΄αυτά και να ξεκινήσεις
γιατί εσύ είσαι υπεύθυνος για όλες τις φυσαρμόνικες του κόσμου,
για όλα τ΄άστρα, για όλες τις λάμπες και
για όλα τα όνειρα
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
μπορεί να χρειαστεί να σε κλείσουν φυλακή για είκοσι ή
και περισσότερα χρόνια
μα εσύ και μες στη φυλακή θα θυμάσαι πάντοτε την άνοιξη,
τη μάνα σου και τον κόσμο.
Εσύ και μες απ΄ το τετραγωνικό μέτρο του κελλιού σου
θα συνεχίσεις τον δρόμο σου πάνω στη γη .
Κι΄ όταν μες στην απέραντη σιωπή, τη νύχτα
θα χτυπάς τον τοίχο του κελλιού σου με το δάχτυλο
απ΄τ΄άλλο μέρος του τοίχου θα σου απαντάει η Ισπανία.
Εσύ, κι ας βλέπεις να περνάν τα χρόνια σου και ν΄ ασπρίζουν
τα μαλλιά σου
δε θα γερνάς.
Εσύ και μες στη φυλακή κάθε πρωί θα ξημερώνεσαι πιο νέος
Αφού όλο και νέοι αγώνες θ΄ αρχίζουνε στον κόσμο
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
θα πρέπει να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό.
Αποβραδίς στην απομόνωση θα γράψεις ένα μεγάλο τρυφερό
γράμμα στη μάνα σου
Θα γράψεις στον τοίχο την ημερομηνία, τ΄αρχικά του ονόματος σου και μια λέξη :
Ειρήνη
σα ναγραφες όλη την ιστορία της ζωής σου.
Να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό
να μπορείς να σταθείς μπροστά στα έξη ντουφέκια
σα να στεκόσουνα μπροστά σ΄ολάκαιρο το μέλλον.
Να μπορείς, απάνω απ΄την ομοβροντία που σε σκοτώνει
εσύ ν΄ακούς τα εκατομμύρια των απλών ανθρώπων που
τραγουδώντας πολεμάνε για την ειρήνη.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.

Μορφωτικό Γραφείο 
30/10/2020