Μορφωτικό | Για την απόφαση της Κ.Ε. του ΑΚΕΛ στις 16 Ιουνίου 1943

Στις 16 Ιουνίου 1943 , το μόλις δυο ετών Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζομένου Λαού,  πήρε ίσως μια από τις πιο ιστορικές αποφάσεις στην μακρόχρονη ιστορία του.  Η Κεντρική Επιτροπή συνεδριάζει και αποφασίζει να καλέσει με την ακόλουθη ανακοίνωση τα μέλη του κόμματος σε εθελοντική συστράτευσή ενάντια στον χιτλεροφασισμό.

«Σήμερον συνήλθεν εις έκτακτον συνεδρίασιν η Κεντρική Επτιροπή του ΑΚΕΛ με κύριον θέμαν: Την ενεργοτέραν συμμετοχήν του Κόμματος εις την πολεμικήν προσπάθειαν. Η Κ.Ε. κατέληξεν ομοφώνως εις τας ακολούθους αποφάσεις:
  1. Να γίνει έκκλησις προς όλα τα μέλη του Κόμματος δι’ εθελοντικήν κατάταξιν εις τας ενόπλους δυνάμεις προς ενίσχυσιν του αγώνος δι’ απελευθέρωσιν της Ελλάδος από την χιτλερικήν τυρρανίαν, απελευθέρωσιν των υποδούλων χωρών και εξασφάλισιν του εθνικού πολιτικού και κοινωνικού μέλλοντος της Νήσου.
  2. Το ζήτημα να τεθεί εις τας κομματικάς ομάδας, εις τας συνελέυσεις των κομματικών τομέων, εις τας επαρχιακάς συνδιασκέψεις και τέλος εις την παγκύπριον συνδιάσκεψιν, η οποία θα συγκροτηθεί εις Λεμεσόν, την 27ηνΙουνίου 1943, όπου και θα εγκριθεί ο πλήρης κατάλογος των εθελοντών του “Ανορθωτικού Κόμματος του Εργαζομένου Λαού”.
  3. Όλα ανεξαιρέτως τα μέλη της Κ.Ε. - 17 τον αριθμόν – προσεφέρθησαν και επέμενον όπως επιτραπεί εις αυτά να καταλάβουν την θέσην εις τας τιμιτικάς γραμμάς των ενόπλων συμμαχικών δυνάμεων
Κατόπιν προσεκτικής εξέτασης εκάστης κεχωρισμένης προτάσεως, απεφασίσθη όπως α) ορισμένα μέλη της Κ.Ε.  υποχρεωθούν να παραμείνουν εις τας θέσεις των προς την συνέχισιν της κομματικής εργασίας και β) να επιτραπεί εις τα ακόλουθα μέλη της Κ.Ε. να εγγραφούν εις το Κυπριακόν Σύνταγμα: 1. Κώστας Παρτασίδης, 2. Ανδρέας Φάντης, 3. Μάρκος Μαρκουλλής, 4. Μίνως Περδίος, 5. Γεώργιος Λέρνης, 6. Χρίστος Σαββίδης,    7. Πρόδρομος Παπαβασιλείου, 8. Γεώργιος Λεβέντης, 9. Κώστας Σιακαλλής, 10. Βάσος Βασιλείου, 11. Χρίστος Κατσιαούνης

Λευκωσία 16.6.43

Εκ της Κεντρικής Επιτροπής ΑΚΕΛ

 

Από πολλούς λέχθηκε ότι η απόφαση αυτή έπρεπε να έρθει χρονικά πολύ νωρίτερα. Ωστόσο μια τέτοια απόφαση μόνο εύκολο δεν ήταν να παρθεί, από το κόμμα που δημιουργήθηκε ως νόμιμη φωνή του παράνομου τότε Κομουνιστικού Κόμματος Κύπρου.

Η πρώτη δυσκολία που συναντάται είναι ιδεολογικοπολιτική. Ο μονός τρόπος για να συμμετάσχει κάποιος στον ένοπλο αγώνα ήταν μέσο της κατάταξης του στον αγγλικό στρατό. Το ΑΚΕΛ βρίσκετε μπροστά στο δίλημμά να καλέσει τα μέλη του να ενταχθούν στον αποικιοκρατικό στρατό των Άγγλων που εδώ και δέκα χρονιά έχει κηρύξει παράνομο το ΚΚΚ. Η δεύτερη δυσκολία έχει να κάνει με την οργανωτική διακλάδωση του ΑΚΕΛ. Ως νεοσύστατο κόμμα, το ΑΚΕΛ έπρεπε να οργανώσει κομματικές ομάδες στα χωριά και στις πόλεις. Έπρεπε να οργανώσει στις τάξεις του στελέχη πέραν των παλιών στελεχών του ΚΚΚ, να μαζικοποιηθεί και να οργανωθεί σε όλη την Κύπρο.

Με την απόφαση της 16ης οι κομματικές βάσεις του ΑΚΕΛ σε όλο το νησί συνεδριάζουν και αγκαλιάζουν την ιστορική απόφαση. Η πρώτη και μεγαλύτερη εθελοντική αντιφασιστική κατάταξη στο στρατό παίρνει σάρκα και οστά. Κομματικές ομάδες, κομματικά μέλη αλλά και εξωκομματικοί αποστέλλουν τηλεγραφήματα και γράμματα καθημερινά στο ΑΚΕΛ για να εκφράσουν την ικανοποίηση τους για την λήψη της απόφασης αλλά και για να δείξουν την επιθυμία τους και προθυμία τους για εθελοντική υπηρεσία.

Στις 25 Ιουνίου πραγματοποιείτε συνδιάσκεψη από το ΑΚΕΛ Λευκωσίας για να εγκριθεί ο κατάλογος των ΑΚΕΛιστών εθελοντών. Αποκορύφωμα αποτελεί η Παγκύπρια Συνδιάσκεψη στις 27 Ιουνίου στην Λεμεσό. Οι εθελοντές από όλη την Κύπρο συγκεντρώνονται στον Δημόσιο Κήπο Λεμεσού και μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού η φάλαγγα των εθελοντών κατευθύνετε στο θέατρο Ριάλτο οπού και εγκρίνετε η ιστορική απόφαση της 16ης. Σύνολο εθελοντών 731 από όλη την Κύπρο. 731 εθελοντές από ένα νεοσύστατο κόμμα που αριθμεί λιγότερα από 2000 μέλη εκείνη τη χρονική στιγμή.

Την επόμενη μέρα πλήθος κόσμου κατακλύζει την πλατεία δημαρχείου στη Λεμεσό για να αποχαιρετίσει τους εθελοντές. Μέσα σε αλλά ο Άγγλος διοικητής Λεμεσού αναγκάζεται να εκφράσει το θαυμασμό του για την μαζική ανταπόκριση των κομμουνιστών στο κάλεσμα της παγκόσμιας ειρήνης. Αναφέρει μέσα σε ομιλία που απεύθυνε στο Λαό:
<<Είναι η πρώτη φορά που βλέπω ένα τόσο εξαιρετικό θέαμα στην Κύπρο. Η κατάταξη στο στρατό ενός τόσου μεγάλου αριθμού εθελοντών και με τόσο ενθουσιασμό είναι πρωτοφανής. Ελπίζω ότι το παράδειγμά σας θα ακολουθήσουν και άλλοι>>.
Ακολουθεί παρέλαση των εθελοντών με επικεφαλής τα 11 μέλη της Κ.Ε. προς το στρατόπεδο Πολεμιδιών για να καταταγούν στο στρατό.

Οι εθελοντές της 16ης αγωνίζονται σε Ιταλία , Β. Αφρική αλλά και αλλού στην Ευρώπη βάζοντας το δικό τους λιθαράκι στην Νίκη ενάντια στον χιτλεροφασισμό και τιμώντας τη Κύπρο και το Κόμμα τους . Υπηρέτησαν με θάρρος, με αυταπάρνηση, με αίσθημα ευθύνης και χωρίς κανένα εγωιστικό υπολογισμό. Πολλοί έδωσαν και την υπέρτατη θυσία σ’ αυτόν τον υπέροχο αγώνα ενάντια στον χιτλεροφασισμό για την ελευθερία των λαών. Οι ΑΚΕΛιστές ήταν ανάμεσα στους πρώτους που παρασημοφορήθηκαν για την συμμετοχή τους στον πόλεμο. Και ήταν από τους πρώτους που με τιμή και αξιοπρέπεια επέστρεψαν αυτά τα παράσημα όταν η αποικιακή δύναμη αρνήθηκε να εκπληρώσει τις υποσχέσεις της.

Μετά το τέλος του πολέμου στέκονται υπέρμαχοι της αποστράτευσης των κυπρίων στρατιωτών καταστρέφοντας τα σχέδια των Άγγλων για χρησιμοποίηση τους στους αποικιοκρατικούς πολέμους.

Η απόφαση της 16ης αποτελεί ακόμα και σήμερα ένα λαμπρό κεφάλαιο στην ιστορία του Ανορθωτικού Κόμματος Εργαζομένου Λαού. Ήταν η απόφαση εκείνη που πήγαζε μέσα από τις θέσεις του Κόμματος ενάντια στον φασισμό και τον ιμπεριαλισμό. Ήταν η ιστορική στιγμή οπού 731 εθελοντές με όπλο τις ιδέες τους παράταξαν τα σώματα τους ενάντια σε ότι πιο σκοτεινό έχει δει η Ευρώπη στη σύγχρονη ιστορία της, το Ναζισμό.
Τέτοιες αποφάσεις πρέπει να κρατάμε στη μνήμη μας για να μας θυμίζουν ότι ακόμα και σήμερα πρέπει να κρατάμε ψηλά το λάβαρο του ανθρώπου.Πρέπει να είμαστε περήφανοι για τη μικρή συμβολή των ΑΚΕΛιστών στη νίκη της ανθρωπότητας ενάντια στο ιδεολόγημα του μίσους, το Ναζισμό.Το παράδειγμα και οι αξίες των βετεράνων μας του αντιφασιστικού αγώνα θα μας εμπνέουν πάντα και θα μας καθοδηγούν στους σημερινούς και τους μελλοντικούς μας αγώνες. Έχουμε χρέος λοιπόν να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για την ειρήνη και την κοινωνική δικαιοσύνη στην Κύπρο και στον κόσμο.

– Ζήτω η 16η Ιουνίου 1943!

– Τιμή και δόξα στους ΑΚΕΛιστές και σε όλους του κύπριους μαχητές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου!

– Ζήτω η Κύπρος μας!

Σάββας Σμυρνιός, εθελοντής του ΑΚΕΛ, ο οποίος έπεσε στην Ιταλία το 1944

 

Ομάδα εθελοντών της 16ης Ιουνίου. Κάτω από το λάβαρο με την Κύπρο ο Γιάννης Σοφόκλη, μετέπειτα Επαρχιακός Γραμματέας του ΑΚΕΛ Πάφου
Εθελοντές του ΑΚΕΛ. Από αριστερά Γιώργος Λεβέντης και Πρόδρομος Παπαβασιλείου, μέλη της Κ.Ε. Κυριάκος Χρίστου, μετέπειτα Επαρχιακός Γραμματέας ΑΚΕΛ Λεμεσού, Βάσος Βασιλείου μέλος της Κ.Ε.

 

Εκδήλωση Αποστράτων στη Λάρνακα

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *