Πολιτισμός| Δημήτρης Μητροπάνος – Πιστεύω μόνο παραμύθια λαϊκά…

Δημήτρης Μητροπάνος – Πιστεύω μόνο παραμύθια λαϊκά…

του Γιάννη Πάζουρου


Ο Δημήτρης Μητροπάνος είναι αδιαμφησβήτητα ένας από τους κορυφαίους τραγουδιστές του λεγόμενου λαϊκού ελληνικού τραγουδιού. Όπως ο ίδιος έλεγε, «Το λαϊκό τραγούδι έχει μια λεβεντιά, μια χάρη, και πρέπει να το αφήσουμε όπως είναι. Απλό και λιτό.» Έτσι ήταν και ο ίδιος στη ζωή του, απλός, λιτός και λαϊκός.

Γεννήθηκε μέσα στον εμφύλιο πόλεμο, 2 Απριλίου του 1948, στην Αγία Μονή, μια συνοικία έξω από τα Τρίκαλα, μια συνοικία υποβαθμισμένη στην οποία όλοι ήταν αριστεροί. Ο πατέρας του ήταν αντάρτης του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας και μέχρι τα 16 του ο Δημήτρης Μητροπάνος δεν τον γνώρισε ποτέ και τον θεωρούσε νεκρό. Τελικά, ο πατέρας του ζούσε ως πολιτικός πρόσφυγας στη Ρουμανία, γνώρισε τον πατέρα του στα 29 του.

Η παιδική του ηλικία ήταν δύσκολη όχι μόνο λόγω της φτώχιας και της απουσίας του πατέρα του από το σπίτι. Τα κομμουνιστικά φρονήματα της οικογένειάς του επηρέασαν σημαντικά τον Μητροπάνο από νεαρή ηλικία, τα σχολεία της περιοχής τους δεν τον δέχονταν γιατί ήταν κομμουνιστής και έτσι αναγκάζεται να φύγει για την Αθήνα. Μέχρι και δίπλωμα οδήγησης παίρνει το 1974 με τη πτώση της δικτατορίας. Στην Αθήνα ατσαλώνεται ακόμα περισσότερο πολιτικά και συμμετέχει ενεργά στη νεολαία Λαμπράκη παίρνοντας μέρος σε διαδηλώσεις και πορείες διαμαρτυρίας.

Το 1966 γνωρίζει τυχαία τον Μπιθικώτση και κάπου όλα εκεί ξεκινούν να παίρνουν το δρόμο τους. Την ίδια χρονιά συμμετέχει σε συναυλία του Μίκη Θεοδωράκη και ερμηνεύει απόσπασμα από το «Άξιον Εστί». Το 1967 ηχογραφεί τον πρώτο του δίσκο που σχεδόν αμέσως αποσύρθηκε αφού λογοκρίθηκε από τη Χούντα. Το 1970 κυκλοφορεί το πρώτο του 45άρι σε μουσική Γιώργου Ζαμπέτα και όλα πήραν το δρόμο τους.

Για την καλλιτεχνική πορεία του Δημήτρη Μητροπάνου δεν χρειάζεται να πούμε πολλά, μιλούν οι δεκάδες συνεργασίες με τους κορυφαίους συνθέτες και στιχουργούς του ελληνικού πενταγράμμου. Τραγούδησε έργα των κορυφαίων δημιουργών, όπως Ζαμπέττα, Θεοδωράκη, Καλδάρα, Μικρούτσικο, Τόκα, Σπανό, Παπαδόπουλο, Κραουνάκη. Ερμήνευσε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου, του Άλκη Αλκαίου, του Μάνου Ελευθερίου, του Φίλιππου Γράψα. Όσα ονόματα και να γράψουμε πάντα ίσως κάποιον θα αφήσουμε πίσω.

Η νέα γενιά στο πρόσωπο του Δημήτρη Μητροπάνου μπορεί να δει έναν τραγουδιστή που παρόλη τη μεγάλη κοινωνική αποδοχή και τεράστια απήχηση που είχε, έμεινε σε όλη του τη ζωή σταθερός σε αυτά που πίστευε και την ιδεολογία του. Μέχρι και το θάνατο του δήλωνε δημόσια τη στήριξη του στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδως, ενώ σε πολλές του συνεντεύξεις έκανε παρεμβάσεις για όλα τα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα.

Για τον πόλεμο και το ρόλο του ΝΑΤΟ

Χαρακτηριστικά, τον Απρίλιο του 2000 μετά τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία ο Μητροπάνος δήλωνε σε συνέντευξη του στον Ριζοσπάστη.  Σήμερα, με αφορμή της επίκαιρες εξελίξεις και τους εκ νέου βομβαρδισμούς των ΝΑΤΟϊκών, αυτή τη φορά κατά του Συριακού λαού, τα λόγια του Δημήτρη Μητροπάνου μοιάζουν πιο επίκαιρα από ποτέ.

 

«Ο αγώνας για την ειρήνη μάς έχει όλους ανάγκη. Αυτό φάνηκε και με τον τελευταίο πόλεμο του ΝΑΤΟ κατά της Γιουγκοσλαβίας και την καθολική αντίδραση του ελληνικού λαού. Ήταν ο μόνος λαός, που τόλμησε να σηκώσει το κεφάλι και να καταδικάσει την επέμβαση. Όμως, θα ήθελα ανάλογη να ήταν και η στάση της ελληνικής κυβέρνησης. Δε δέχομαι τα ψέματά της, ότι εμείς δε συμμετέχουμε στον πόλεμο, αφού από τη χώρα μας γίνεται επέλαση των ΝΑΤΟικών στρατευμάτων, αφού τα παιδιά μας, οι Έλληνες φαντάροι είναι ακόμη εκεί. Υπάρχουν αυτοί που θέλουν την ειρήνη κι εκείνοι που επιβάλλουν τον πόλεμο, αυτοί που αμύνονται κι εκείνοι που δεν τους απασχολεί τίποτα άλλο, παρά το πώς θα αυξήσουν τα κέρδη τους και θα μεγαλώσουν τις επιχειρήσεις τους, το πώς θα ξοδέψουν τα όπλα που παρασκευάζουν, γιατί τα πιο πολλά έχουν και ημερομηνία λήξεως. Κατασκευάζουν, λοιπόν, μια αιτία πολέμου, ξαμολάνε τα όπλα τους και ξαναρχίζουν να φτιάχνουν καινούρια. 

  

«Παραγίναμε νόμιμοι…»

«Το να πεις ότι αυτά που συμβαίνουν είναι απαράδεκτα είναι λίγο. Συμβαίνουν τόσα πράγματα. Κάθε μέρα σκοτώνουν τον κόσμο, κάθε μέρα κάνουν πράγματα και δεν ασχολείται κανένας. Τώρα ξαφνικά τους πείραξε ότι ο κομμουνισμός είναι βλαβερός. Αν έτσι νομίζουν τι να κάνουμε, δεν μπορούμε να τους πούμε να μην αποφασίζουν. Δικαίωμά τους είναι να αποφασίζουν. Όμως, δικαίωμά μας είναι να αντιστεκόμαστε και να αγωνιζόμαστε και να παλεύουμε. Από μια πλευρά θεωρώ μπας και είναι και λίγο καλό να ξυπνήσουμε και λίγο και να δούμε τι γίνεται, πού βαδίζουμε, πού πάμε, γιατί κάπου βολευτήκαμε, κάπου είπαμε εντάξει, είμαστε καλά, νόμιμο το ΚΚΕ, νόμιμο το ένα, νόμιμο το άλλο, όμως παραγίναμε νόμιμοι. Ίσως μας ξυπνήσει λίγο και να ξαναμάθουμε να αγωνιζόμαστε. Καλό θα μας κάνει. Οι προοδευτικοί άνθρωποι που αγωνίζονται και που σηκώνουν το κεφάλι θα το σηκώσουν και θα το σηκώσουν και πιο πολύ. Γι’ αυτό σας λέω, ότι κάπου θα ξυπνήσουν συνειδήσεις, θα ξυπνήσουν πράγματα, θα ξυπνήσουν τα μαζικά κινήματα.» [Ριζοσπάστης, 1/1/2006]

 

 

Αυτός ήταν ο Μητροπάνος. Ένας τραγουδιστής βγαλμένος μέσα από τα σπλάχνα του λαού, ένας τραγουδιστής που με τη φωνή του έντυσε τους αγώνες, τις ανησυχίες, τις ανισότητες, των έρωτα, την αγάπη, τη νοσταλγία και τόσα άλλα συναισθήματα. Μια πραγματικά λαϊκή φωνή, καμουφλαρισμένη σε μια ροκ επαναστατική φιγούρα. Ο Δημήτρης Μητροπάνος έφυγε πρόωρα από τη ζωή στις 17 Απριλίου του 2012 μόλις στα 64 του χρόνια. Πρόλαβε και άφησε όμως πίσω του βαριά παρακαταθήκη.

 

Μας τραγούδησε για εκείνα τα όνειρα που δε βγαίνουνε σε πλειστηριασμό, για τη δική μας παρτίδα που δεν παίχθηκε ακόμα. Μαζί του αναρωτηθήκαμε πως άραγε μπορεί να δεθεί η Μεσόγειος με σχοινιά, μας θύμισε την Κύπρο που ασκούνται βρίζοντας ξένοι φαντάροι, την Κύπρο που όλοι οι γειτόνοι της ζητάνε μερτικό. Ο Μητροπάνος μας μίλησε για τα μεγάλα εργοστάσια και τα μικρά μεροκάματα, για εκείνους που στα τρελά τους όνειρα βγαίνουν πάντα γελασμένοι. Τραγουδήσαμε μαζί του την ανάγκη που κάποτε θα γίνει ιστορία, περιπλανηθήκαμε πλάι του στα Λαδάδικα, γνωρίσαμε τη Ρόζα και χορέψαμε λεβέντικα ζεμπέκικα στη Σαλονίκη ξημερώματα.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *